A chamada "Cova dos mouros" é unha perforación de orixe descoñecida, que mide máis de cen metros de longo, por metro e medio de alto e preto dun metro de ancho.
Á
beira había un castro céltico que aproveitouse despois como
fortificación artilleira. A ensinada deste lugar coñécese como Santa
Mariña. Alí había un illote, separado da punta por un estreito brazo de
mar de orixe erosivo.
Anciáns xa desaparecidos da
parroquia de Cervás, afirmaban ter oído dicir aos seus antepasados que
esta illa a lembraban aínda unida a terra firme. Na illa descubríronse
sollares e restos de tellas, que con toda probabilidade eran os restos
dun Santuario erixido en honor á mártir galega Santa Mariña, que deu
nome ao lugar, e que se afundiu pola acción erosiva do mar da ría de
Ares.
Pois
alí preto, atópase a denominada pola fantasía popular
"COVA DOS
MOUROS". Perforación tonelada que non é de orixe natural, senón que se
notan as pegadas de que foi escavada a man e, co entullo sacado formouse
un enorme barranco.
De lonxitude indefinida, nos anos
cincuenta cifrábase nuns cen metros, pero nunca púidose chegar ao final,
por atoparse derrubamentos e falta de osíxeno.
Nunca se
soubo con certeza sobre a orixe e a utilidade desta perforación. As
hipóteses sobre o particular son sumamente variadas.
Uns opinan que
foi habitación prehistórica e que a circunstancia de atoparse ao bordo
dun precipicio, fai pensar que os seus moradores dedicábanse á caza polo
procedemento de acosos ás reses, para que se despeñaran naqueles
quebradizos. Outros a supoñen feita polos fenicios, con vistas á
extracción de estaño ou, polo menos, considérana antiga explotación
mineira. Algúns pensan que puido ser para captación dunha traída de
auga. Non falta quen di que foi unha especie de refuxio ou polvorín da
batería
establecida no castro veciño.
En
fin, a fabulación sobre esta Cova é abundantísima e algúns supoñen que
chegaba ata Mehá (Mugardos), na ribeira da ría de Ferrol.
As
denominadas vulgarmente Covas dos Mouros, existen en moitas partes de
Portugal, Galicia, Asturias, ...., forman parte da "cultura castrexa", e
a fabulación popular as denominaba así, aínda descoñecendo a súa orixe.
Romayo de Chanteiro
